Eind 1883 overleed Vincents nicht Anna Tak. In maart 1885 volgde zijn vader en in datzelfde jaar in augustus diens broer, Vincents oom Jan. Tenslotte kwam in februari 1886 de kasteelheer van Geldrop te overlijden, Hubertus Paulus Hoevenaar. Vincent had zijn gecodeerde schilderij “Populierenlaan in Nuenen” in 1885 al voltooid. Na het overlijden van Hoevenaar voegde hij er in 1886, in Parijs, nog wat extra kleuren aan toe en bovendien een code over bisschop Ophovius (overleden in 1637).
Vincent toonde zijn gevoelens van rouw niet graag naar buiten toe. Kennelijk gaf hij er de voorkeur aan om zijn verdriet op een geheime, stille manier via codes te verwerken in zijn schilderijen en tekeningen.
Restauratie
Het schilderij “Populierenlaan in Nuenen” bevindt zich in het Depot van het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, waar het t/m 7 februari 2027 kan worden bezichtigd.
Medewerkers van dit museum hebben het werk de afgelopen paar jaar onder het oog van het publiek zorgvuldig gerestaureerd. Lees op deze pagina (uitgaande link) meer daarover.
Op de website van het museum lees ik “Dankzij het onderzoek en de restauratie komt dit schilderij dichterbij Van Goghs oorspronkelijke intentie dan ooit tevoren.” Dat klopt helemaal, alleen niet op de manier die kunsthistorici graag naar het grote publiek toe willen etaleren.
Compositie
Voor ik inga op de door Vincent gebruikte codes, geef ik het schilderij hieronder volledig weer:
Vincent noemde zijn werk een “Symfonie in geel”. Dat duidde op de herfstachtige kleuren die hij gebruikte.
Maar toen ik dit schilderij voor het eerst zag, begreep ik meteen dat die symfonie nog veel meer op de compositie van het werk sloeg. Dat wil zeggen het verband met Kasteel Geldrop. De rechterkant van het schilderij is geheel daaraan gewijd.
In veel berichten op deze website komt het Eeuwig Edict van 1611 aan bod. De muurankers aan de zuidgevel van het kasteel tonen bovenaan 4 verticale ankers als IIII (4 enen) en daaronder het jaartal 1616. Van onder naar boven lees je aldus tweemaal 16-11 (zie ook afb. 2).
Bisschop Ophovius
Op het schilderij, voor de toeschouwer aan deze zijde van het pad, vind je aan de rechterkant de genoemde vier enen (IIII) in de vier bomen naast elkaar.
Tussen de achterste twee bomen lijkt een aantal zaken op elkaar te zijn gestapeld, maar in werkelijkheid duidt dit op een stukje ruïne aan de westgevel van het kasteel.
Het is een restant van de vroegere vertrekken van bisschop Ophovius, die na 1630 enige tijd op het kasteel heeft gelogeerd. Ik schreef eerder over deze bisschop, o.a. in verband met het jaartal 1637, zijn sterfjaar. De inscriptie op het Shepherds Monument in Engeland en Poussins “Et in Arcadia Ego” hebben eveneens met dit jaartal te maken.
Vincents afbeelding van het stapeltje bij de achterste boom rechts, is een verwijzing naar Hubertus Paulus Hoevenaar, die in februari 1886 in Geldrop was komen te overlijden. Deze kasteelheer kwam in 1860 met zijn gezin in Nederland terug, nadat hij in Indonesië schatrijk was geworden in de suikerindustrie.
In 1866 begon een grote verbouwing van het kasteel, waarbij Hoevenaar ter nagedachtenis aan bisschop Ophovius een stukje muur van de sloophamer redde. Vincent schilderde het er in 1886 in Parijs bij, nadat hij bij zijn broer Theo was ingetrokken.
De 6-11 (of 11-6) code
Kort geleden onthulde ik in dit bericht dat Vincent in verschillende werken deels dezelfde code gebruikte als Rembrandt ongeveer 250 jaar eerder.
Dat deed Vincent in zijn schilderij “Populierenlaan in Nuenen” (1885/1886) opnieuw. Hoe dat zit, blijkt uit een nadere bestudering van het schilderij. Daarbij zie ik aan de andere kant van het bospad in totaal 17 bomen staan.
Zoals op de afbeelding hieronder is te zien, wordt de rij bomen onderbroken door de toren van (waarschijnlijk) de Clemenskerk in Nuenen en de twee wandelende dames.
Het aantal van 17 bomen wordt daardoor verdeeld in 6 en 11 bomen. Zie deze bewerkte afbeelding ter verduidelijking:
Het feit dat de 6-11/11-6-code zowel door Rembrandt als door Vincent werd toegepast, heeft te maken met een geheim waar de historische regio Savoye bij is betrokken. Deze streek kent een lange geschiedenis op het grondgebied van Zuidoost-Frankrijk en Noordwest-Italië.
Het geheim kan te maken hebben met een mysterieuze zwarte handel in onder andere schilderijen. Omdat ik nog meer codes in het Vincents schilderij wil onthullen, laat ik het onderwerp “Savoye” op dit moment voor wat het is. Ik kom er in een ander bericht en in een andere context weer op terug.
Getal 11
Behalve de twee wandelende dames is er nog een figuur op het schilderij te zien. Het lijkt alsof er een stammetje van een berk van het pand wordt weggesleept (sommigen zien er een bladblazer in), maar Vincent bedoelde dat heel anders.
Het gaat hier om de twee bomen tussen het duo en de rechtse persoon in. De benen van deze persoon hebben grofweg de vorm van een X, terwijl het stammetje voor een I staat. Samen XI als Romeins getal, oftewel het getal 11:
Door na de kerktoren opnieuw te beginnen met het tellen van de bomen, verkrijg ik een boom 1 en een boom 2. In combinatie met het getal 11, betekent dat 1-11 (1 november, Allerheiligen) en 2-11 (2 november, Allerzielen).
Maar hier blijft het niet bij. Pas ik de gevonden getallen toe op het Eeuwig Edict, de wet waarnaar Kasteel Geldrop verwijst, (als artikel x, woord x), dan ontstaat uit de artikelen I en II het volgende:
I.
Ierst zoe ordineren ende bevelen Wy aen allen Onsen steden, OFFICIEN (= woord 11)II.
Ordinerende voirts aende voorseyde raeden dat zy respectivelyck alsdan Ons ADVERTEREN (= woord 11)(Elfde woorden door mij in hoofdletters gezet)
Weduwen
Ik voeg nu beide uitkomsten samen:
officienadverteren = (in anagram) vader en officier ten
Vincent heeft het dus over zijn overleden vader en ook overleden oom Jan, die marine-officier was (vice-admiraal). Het woordje “ten” is Engels voor “tien”, ofwel (als Romeins getal) een X. Een X door het leven van beiden…
In zijn schilderij “Stilleven met bijbel” paste Vincent exact dezelfde code toe, ook met betrekking tot zijn oom Jan.
Hieruit volgt dat de twee wandelende vrouwen de weduwen voorstellen van beide overleden familieleden.
Dat wil zeggen dat de vrouw links (recht onder de kerk afgebeeld, haar man was immers predikant) de moeder was van Vincent en de andere vrouw zijn tante.
Het onderscheid tussen beide weduwen is duidelijk als je beseft dat Vincents oom Jan maar relatief kort voordat Vincent dit schilderde, was overleden. Zijn vrouw, Vincents tante, was dus nog in de rouw en geheel in het zwart gekleed.
Voor de moeder van Vincent was het heengaan van haar man wat langer geleden. Daardoor droeg ze geen rouwkleding meer en bood ze troost aan haar schoonzus.
Melancholie
In het schilderij is een verwijzing verborgen naar de ets Melencolia I van Albrecht Dürer (1471-1528). Over melancholie gesproken! Vincent had het magisch vierkant dat op deze ets voorkomt, in 1885 ook al verwerkt in zijn beroemde werk “De Aardappeleters“.
Je kunt de aanwijzing naar de ets van Dürer makkelijk zelf vinden door de reeks van 17 bomen te verminderen met de 2 die naar de twee datums in november wijzen.
Er resteren dan 15 bomen. Vervolgens neem je de I uit XI (daardoor blijft de al genoemde X over) en de IIII van de vier bomen rechts. Dit moet je dan lezen als 15-1-4, oftewel 1514, het jaartal op het magisch vierkant van de ets “Melencolia I” van Albrecht Dürer.
Emotioneel
Wat dit specifieke schilderij betreft, viert de melancholie inderdaad hoogtij. Het is wel duidelijk dat het werk een grote emotionele waarde had voor Vincent en zijn broer Theo. De laatste zal beslist blij zijn geweest met dit schilderij. De broers konden in 1886 in Parijs hun emoties over de overleden dierbaren, met Vincents werk in de hand, immers met elkaar delen.
