De titel klinkt bijna utopisch, als een Hof van Eden waarin geen geldzorgen bestaan. Nu is er wel degelijk een Hofstraat in Geldrop, waar de gemeente zetelt, maar als het geld op is (Geld ‘r op) voelt dat toch als een failliet. In deze wereld koppelen we financiën nu eenmaal aan ons banksaldo. Toch hoeft dat in Geldrop geen rol te spelen, want het verlies van financieel bezit kan daar zonder probleem overgaan naar de symbolische waarde van de drie harten in het vroegere heerlijkheidswapen. Dat wil zeggen, bezien vanuit een filosofisch oogpunt.
Iedereen heeft wel eens een financiële tegenslag. Extra uitgaven waardoor je veel minder overhoudt of in het extreme geval een faillissement. Soms is het onvermijdelijk: alle buffers zijn verdampt, het geld is helemaal op. Voor sommigen geldt dat al in de eerste helft van het jaar, als de gemeente wil voldoen aan haar begroting en haar eigen rekeningen doorschuift naar de burgers. Financiële tekorten bij de gemeente worden rechtgetrokken via alsmaar stijgende ozb-tarieven of andere lokale lasten.
Troost
De inwoners van de gemeente Geldrop-Mierlo voelen de druk direct in hun portemonnee. Maar op het moment dat de lokale overheid de materiële grens opzoekt en de inwoners structureel jaarlijks extra belast, wordt men eigenlijk gedwongen om in een heel andere, verzachtende richting te gaan kijken. Hoe pijnlijk en stressvol financiële problemen ook kunnen zijn, filosofisch gezien maakt een lege bankrekening de weg vrij voor troost en wel via de ware rijkdom van het oude wapen van Geldrop.
Drie harten
Op het wapen van de voormalige heerlijkheid stonden drie gouden harten op een blauw schild (afb. 1), gebaseerd op een schepenzegel uit 1616. Dat is hetzelfde jaar waarin het middendeel van Kasteel Geldrop werd voltooid en waarin een verwijzing naar het Eeuwig Edict van 1611 werd verwerkt. Dat gegeven laat ik in deze overpeinzing echter buiten beschouwing. Wil je daar toch meer over weten, lees dan dit artikel.
Ik schreef het hierboven al, (financieel) bezit kan zomaar verdwijnen, met alle gevolgen van dien. Denk daarbij aan verlies van sociale netwerken en status. De drie harten van Geldrop tonen echter aan dat het einde van het geld niet het einde van de rijkdom hoeft te zijn. Want als het geld op is, blijft het hart over. Bij jou, maar ook bij Geldrop waar de drie harten apart en gezamenlijk, niet alleen gevoel en verbondenheid maar vooral gemeenschap symboliseren.
Gevoel
Het eerste hart dat ik symbolisch wil aanhalen, betreft het gevoel. Als de materiële rijkdom wegvalt, blijven de emoties over. Je wordt gedwongen om te voelen wie je echt bent, los van bezittingen en status. Je bent terug met beide benen op de grond en met het besef dat innerlijke rust niet te koop is.
Om te overleven moet je zelf van binnen de energie vinden om door te gaan en opnieuw op te bouwen met de weinige middelen die je tot je beschikking hebt. Soms red je het echt niet en heb je de hulp van anderen nodig. Stel je daarvoor open als dat het geval is, zodat je een connectie kunt maken met het tweede hart.
Verbondenheid
Dit tweede hart staat voor verbondenheid. Het hebben van veel geld is handig om een muur om je heen op te trekken. Je verdient er een comfortabel leven mee, maar je kunt jezelf ook isoleren door het hanteren van een levensstijl die anderen minder aanspreekt. Als je vervolgens in een moeilijke financiële situatie terechtkomt en het geld “op” is, ontdek je pas wie je echte vrienden zijn.
Dat zijn de mensen die overblijven als jouw luxe verdwijnt en niet meer gedeeld kan worden. Mensen die niet vragen hoe succesvol je bent, maar hoe het met jou persoonlijk gaat. Je bent pas echt failliet als je er helemaal alleen voor staat, maar gelukkig is er nog het derde hart op het oude wapen.
Gemeenschap
Het derde Geldropse hart kun je zien als de gemeenschap. Familieverbanden en de gemeentelijke organisatie vormen een vangnet dat groter is dan jij alleen. In een gezonde gemeenschap worden in noodgevallen elkaars lasten gedragen, ook als het geld op is. Dan ben je er voor elkaar, niet omdat het geld oplevert, maar omdat je samen sterker staat. Waar jij wordt geconfronteerd met materiële armoede, kan een hechte omgeving voor de nodige steun zorgen.
Krachtig
Zo kunnen de drie harten elkaar versterken en aanvullen met hun verschillende eigenschappen. En bedenk goed dat, wanneer het geld op is, daarmee niet alles voorbij is. Want er kan nog steeds liefde zijn, of trouw, of herinnering, of hoop, of betekenis. Misschien dat juist daarom de drie elkaar versterkende harten uit het vroegere heerlijkheidswapen van Geldrop samen zo’n krachtig beeld scheppen en daarmee troost bieden bij (financiële) problemen.
Belastingvrij
Samengevat is Geldrop geen plek voor rode cijfers, ook niet als het “geld ‘r op” is, maar gewoon een ouderwets Hofje van Eden. Daar herinnert de Hofstraat ons letterlijk aan de jaarlijkse rekeningen van de gemeente en figuurlijk aan het feit dat echte rijkdom niet in de bankrekening zit, maar in het hart.
Want hoe hoog de gemeente de lokale belastingen ook opschroeft en hoe leeg de portemonnee daarmee en op andere manieren ook raakt; de ware rijkdom in Geldrop klopt in de drie heraldieke harten. Gelukkig zijn die voor altijd belastingvrij.
NB. Bovenstaande overpeinzing is een opmaat naar te publiceren resultaten van mijn onderzoek naar Elisabeth Stuart (1596–1662). Zij was de eerste van de bloedlijn die naar de huidige Nederlandse koninklijke familie leidt, via de Act of Settlement van 1701.
Haar bijnaam was “Queen of Hearts” (Hartenkoningin) en zij had een uiterlijk leven dat volledig overeenkomt met de eigenschappen van de drie harten in het bovenstaande artikel.
