Een snikhete zomerdag op 7 juni 1917 zorgde ervoor dat het spoor tussen Schalkwijk en Houten kromtrok. Daardoor ontspoorde een trein waarin ook koningin Wilhelmina (1880-1962) meereisde. De ravage was enorm. Elf rijtuigen liepen uit de rails, waarvan er een kantelde. De salonwagon van de koningin bleef half overeind staan, maar kwam schuin over de spoordijk te hangen. Koningin Wilhelmina bleef ongedeerd. In totaal elf medereizigers raakten gewond. Gelukkig vielen er geen doden te betreuren bij het ongeluk. Enkele jaren later zou de koningin het voorval van zich afschilderen, door in een schilderij fenomenale codes toe te passen.
Op de bewuste dag in 1917 was de Eerste Wereldoorlog nog in volle gang. Nederland stelde zich neutraal op, maar niettemin was het leger gemobiliseerd. De koningin was met de trein op de terugweg naar Den Haag, nadat zij een inspectiereis had gemaakt langs legereenheden in de omgeving van Vught (Noord-Brabant).
De stofwolken van de ontsporing waren nog maar nauwelijks opgetrokken, of de koningin klom kordaat en in een kennelijk goede conditie uit haar ontspoorde wagon om gewonden te gaan helpen. Zo begon zij direct water uit te delen. Dit optreden leverde haar achteraf veel respect op onder de Nederlandse bevolking.
16-11
Wat het treinongeval betreft, was er een cijfermatige regelmatigheid te bespeuren die het mysterie raakt waarover ik op deze website schrijf. Het ging om elf (11) rijtuigen die ontspoorden en er waren elf (11) gewonden. Wat is daar mis mee, zou je zeggen, die getallen zijn nu eenmaal realiteit en komen toevallig overeen?
Inderdaad, maar toch is er iets bijzonders met de getallen rond het ongeluk aan de hand. Daardoor krijgt het gebeuren een raadselachtig karakter, met een extra link naar Geldrop vanwege de 2 x 11. Wat bovendien meespeelt, is het tijdstip van de ontsporing, 16:51 uur. Die tijd lijkt nietszeggend, maar is in werkelijkheid uiterst belangrijk.
Dat komt doordat 16:51 uur is omgerekend naar onze huidige tijd. In 1917 gold echter nog de Amsterdamse Tijd en daarin gemeten was het 4:11 uur n.m., oftewel, in een 24-uurs tijdrekening, 16:11 uur. En het wordt nog toevalliger als je de samenstelling van de trein in ogenschouw neemt: in totaal 16 wagons, waarvan er 11 ontspoorden.
Eeuwig Edict
Dit gegeven dwingt mij tot de hiervoor genoemde dwarsstraat met betrekking tot Geldrop. Op de zuidgevel van het kasteel aldaar bevinden zich vier verticale muurankers (IIII of II en II), die gelezen kunnen worden als tweemaal een elf (2 x 11).
Onder de tweemaal een “elf” staat op de gevel van het kasteel in jaartalankers het bouwjaar 1616. Tel ik 16 en 16 bij elkaar op, dan volgt daaruit 32, een getal dat terug te zien is in de aanbouw rechts, via de 3 en 2 muurankers op die betreffende gevel.
En uit de combinatie met de elven (16 en 11) valt het jaartal 1611 te herleiden, het publicatiejaar van het Eeuwig Edict. Daaruit putte onder anderen Vincent van Gogh zijn codes als zoveelste wetsartikel, zoveelste woord. Het Eeuwig Edict was daar in essentie ook voor bedoeld, want dit was de broncode (kernwoorden door mij in hoofdletters gezet):
Wetsartikel XI – het 11e woord (11-11) = “worden”:
XI.
Om te eviteren de diversiteyt van de vonnissen dyer ghegheven WORDEN (…)—
Wetsartikel XVI – het 11e woord (16-11) = “conditiën”:
XVI.
Dat alle zulcke dispositiën van substitutiën, fideicommis, verbiedinghen van t’aliëneren, CONDITIËN (…)
De uitkomst “worden conditien” leidt in anagram tot “incident en woord“, oftewel “wetsartikel/gebeurtenis” en (zoveelste) “woord”. Met andere woorden, de kern van de code.
De kring rond de koningin zag hier echter een ander, nogal cynisch anagram in. Dat gold met name na Wilhelmina’s optreden bij het ongeluk door uit een wagon te klimmen. En ook wat betreft de numerieke gegevens rond de trein en het tijdstip c.q. de verwijzing naar het Eeuwig Edict:
“worden conditien” = (in anagram) “conditie ’n wonder“
Pulchri Studio
Niet iedereen zal het weten, maar koningin Wilhelmina had al dan niet bewust als kunstenares een band met Vincent van Gogh. Vanaf het jaar van overlijden van deze beroemde kunstschilder, in 1890, kreeg zij op 10-jarige leeftijd al privéles van Frits Jansen (1856-1928). Hij bracht haar de grondbeginselen van de schilderkunst bij. In de jaren 1919-1920 werd de koningin begeleid door Albert Roelofs (1877-1920).
Onze toenmalige vorstin bleek bijzonder talentvol en zeer productief, wat zich gedurende haar leven uitte in meer dan duizend schilderijen en tekeningen. Uiteindelijk zou koningin Wilhelmina in 1932 worden toegelaten als lid van de kunstenaarsvereniging Pulchri Studio in Den Haag.
Saillant detail is dat ook Vincent van Gogh lid is geweest van deze zelfde vereniging. Op voorspraak van zijn neef (en mede-schilder) Anton Mauve werd Van Gogh in 1881 toegelaten als buitengewoon lid. Wilhelmina was toen één jaar oud.
Kedeng-kedeng
Het treinongeval van 1917 moet op koningin Wilhelmina een mentaal effect hebben gehad. Daarover aan het eind van dit artikel meer. Het is echter niet zo dat zij zich bedreigd voelde, er was immers geen sprake geweest van sabotage.
De later ingestelde onderzoekscommissie had aangetoond dat de spoorstaven door de heersende hitte waren vervormd, wat tot de ontsporing had geleid. Dit werd en wordt aangeduid met de term “spoorspatting”.
De toenmalige middagtemperatuur van om en nabij 29° was daarvoor voldoende geweest. Onder zulke omstandigheden kunnen spoorrails mede door het geleidende metaal opwarmen tot wel zo’n 50° Celsius. Destijds werden de rails nog niet aan elkaar gelast, zoals tegenwoordig. Daardoor konden de spoorstaven uitzetten (soms té ver).
Oudere lezers herinneren zich het “kedeng-kedeng” bij hun vroegere treinreizen vast nog wel, als de metalen wielen tijdens het rijden de open voegen passeerden.
Willem van Konijnenburg
Enkele jaren na het treinongeluk maakte koningin Wilhelmina een pastel (afb. 2) waarin zij enkele elementen van de gebeurtenis zowel fysiek als emotioneel verwerkte. Het gaat om het werk “Boerderij met bloemen en hooiberg”:
Het schilderij wijkt qua compositie en thema af van andere schilderijen van de koningin. Nadat haar schilderleraar Roelofs plotseling was komen te overlijden, nam Willem van Konijnenburg (1868-1943) het stokje van hem over. Hij zou koningin Wilhelmina helpen haar schilderwerk verder te verdiepen.
Kenners zien in het schilderij van de koningin desondanks de invloed van Roelofs terug. Dat is niet vreemd, omdat zij de compositie langdurig, nog tijdens zijn leven, heeft voorbereid. In haar nalatenschap werd na 1962 in een schrift een voorstudie van dit schilderij gevonden.
Hekwerk
Wat direct opvalt in het werk (afb. 3) zijn de afgebeelde vier kennelijk houten palen. Ten eerste verwijst dat naar de plaats van het ongeluk, tussen de Utrechtse plaatsen Schalkwijk en Houten. De palen staan verder twee-aan-twee en vormen daarmee tweemaal een getal elf (2 x 11). Ter herinnering, er vielen elf gewonden bij de ontsporing van elf wagons:
Dat is echter niet de enige code die het tafereel biedt. Zoals ik hierna zal aantonen, is naast de aanduiding “KW” voor Koningin Wilhelmina, ook haar leraar Van Konijnenburg in het pastel verwerkt. Een en ander is terug te vinden in het hekwerk dat ik in afb. 4 heb omkaderd:
Het gaat hier niet zozeer om het houten hekwerk dat de toeschouwer ziet, als wel om de betekenis daarvan die je daaruit kunt lezen:
HEKWERK = (in anagram) KW (= Koningin Wilhelmina) HEER K. (= de Heer (van) Konijnenburg)
Kunsthistorici zullen dit zien als een soort gecodeerde gezamenlijke handtekening, waarmee de kous voor ze af is. Maar dat zou niet juist zijn, want er zit een nog veel diepere code in datzelfde woord verborgen. Deze code dient van rechts naar links te worden opgelost.
Dat gaat als volgt, met de hoofdletters als code (dus gelezen vanaf rechts):
heKwerK: de “K’ is de elfde letter van het alfabet, dus K-K = 11-11;
HEkwErk: EEH, respectievelijk de 5e (E), 5e (E) en 8e (H) letter van het alfabet*;
hekWeRk: RW, respectievelijk de 18e (R) en 23e (W) letter van het alfabet.
Deze code is bijzonder ingenieus: vetgedrukt zie je dat elke letter eenmaal voorkomt. Het geheel van vette letters vormt opnieuw het woord HEKWERK.
*de letters EEH zijn aldus in cijfers 558. Koningin Wilhelmina verbleef destijds heel graag op Paleis Het Loo in Apeldoorn en wat is het geval? De lengtegraad (oosterlengte) waarop zich een deel van Apeldoorn (maar niet Paleis Het Loo) bevindt, is 5° 58′. Wat dit als aanduiding precies betekent, onthul ik verderop in dit artikel.
In memoriam
De tevens gevonden letters RW staan zoals gezegd voor resp. 18 en 23 (rangschikking in het alfabet). Aaneengesmeed via de recreatieve wiskunde kan het jaartal 1823 worden gevonden. Daarmee verwees koningin Wilhelmina naar een vroegere naamgenote van haar, die in het jaar 1823 (vanaf 1815) eveneens koningin was: Wilhelmina van Pruisen (1774-1837).
Zij was als echtgenote van koning Willem I de eerste koningin der Nederlanden. Net als de latere Wilhelmina was ook zij kunstzinnig en kon zij goed schilderen.
Dat de koningin haar hier rond 1920 in code heeft verwerkt, heeft als een eerbetoon mede te maken met de roepnaam van de eerste Wilhelmina: MIMI.
Lees je deze naam van rechts naar links, dan vloeit daar tweemaal dezelfde afkorting IM uit voort: In Memoriam (eenmaal aangaande Wilhelmina van Pruisen, overleden in 1837 en eenmaal aangaande Willem I, overleden in 1843). Suggereerde koningin Wilhelmina met dit schitterende postume eerbetoon dat haar beide voorouders wél door een ongeluk zijn overleden?
Fahrenheit
Terug nu naar de coördinaatcode 5° 58′. Bij het raadplegen van Google Earth blijkt dat de betreffende coördinaat (5° 58′ 00”) valt op de hoek van de Archimedesstraat en Fahrenheitstraat in Apeldoorn:
Nu wil het toeval(?) dat de eerste twee letters van het woord HEKWERK, HE, naar hun rangschikking in het alfabet (H=8 en E=5) de waarde 85 hebben.
Neem ik dat getal als temperatuur Fahrenheit (= de bewuste straat in Apeldoorn), dan volgt daaruit 29° Celsius. Die temperatuur zorgde voor het kromtrekken van de spoorrails op 7 juni 1917.
Vijf-negende
Voor lezers die niet meer weten hoe je de graden Fahrenheit omrekent naar Celsius: eerst trek je er 32 vanaf, waarna je de uitkomst daarvan met vijf-negende vermenigvuldigt. Waarom vijf-negende? Wel, zoals we weten bevriest water bij 0° Celsius, dat is bij Fahrenheit 32°.
Om tot het kookpunt te geraken (= 100° Celsius c.q. 212° Fahrenheit) heeft Celsius 100 stappen nodig. Maar bij Fahrenheit zijn dat 180 stappen (van 32 tot 212). De verhouding tussen beide temperatuurschalen is 100 gedeeld door 180, oftewel 5/9, te schrijven als een breuk.
Visualisatie
Kennelijk wilde de koningin naast haar voorouders ook de onderzoekscommissie in code eren. Tenslotte had deze commissie weten te achterhalen dat de middagtemperatuur van ca. 29° Celsius op 7 juni 1917 de oorzaak was geweest van de verbogen spoorrails bij het treinongeluk.
Daarom besloot Wilhelmina, ongetwijfeld in samenwerking met anderen, om de omrekening van Fahrenheit naar Celsius in haar schilderwerk visueel terug te brengen tot enkele eenvoudige symbolen.
Met andere woorden, zij paste een wiskundige visualisatie toe door de componenten van de breuk 5/9 als de Romeinse cijfers V en IX weer te geven:
Het wiskundige aspect is hier dat elke 9° stijging in Fahrenheit gelijkstaat aan een stijging van 5° in Celsius. Met alle hiervoor genoemde en gevisualiseerde gegevens kan nu een formule worden samengesteld om van Fahrenheit naar Celsius te gaan:
(85-32*) x 5/9 = 29,44
*Het getal “32” in de standaard formule verwijst hier tevens naar het jaartalanker 1616 op de zuidgevel van Kasteel Geldrop, want: 16+16=32 (zie afb. 1).
De buitentemperatuur van 29,44° Celsius moet dan de werkelijke waarde zijn geweest die op 7 juni 1917 de oorzaak was van de ontsporing.
Bevestiging
Via het Eeuwig Edict heeft de koningin c.s. nog een leuke code toegevoegd, die als een soort bevestiging van het gebruik van 5/9 geldt. Tel je 5 en 9 bij elkaar op, dan volgt daaruit 14 (5+9=14). In het alfabet staat op de 14e plaats de letter N.
Raadpleeg ik vervolgens het Eeuwig Edict met de uitkomst van de formule (29,44) als wetsartikel 29, woord 44, dan volgt daaruit (44e woord door mij in hoofdletters gezet):
XXIX.
Dat alle rescissiën ende annullatiën van contracten, oft eenighe andere acten gefondeert op lesie, hoe groot die souden moghen zyn, bedroch, circumventie, vreese, cracht oft ghewelt, zullen gheprescribeert ende overstreken zijn, met den tydt van thien achter een volgende jaren, te rekenen van DEN (…)
Deze uitkomst van “DE (letter) N” en de getalswaarde daarvan via het alfabet bevestigt dus de waarde 14 als som van 5 en 9…
Los eindje
Nu ik via Wilhelmina’s code de verwijzing naar de Fahrenheitstraat in Apeldoorn heb verklaard, blijft er wel los eindje over. De officiële naam van deze straat is namelijk pas op 31 oktober 1957 door het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) van de gemeente Apeldoorn vastgesteld.
Iemand die op de hoogte was van de ingenieuze code in het werk van koningin Wilhelmina moet de gemeente Apeldoorn daarover onder geheimhouding hebben getipt. Die geheimhouding was volkomen te begrijpen, want in de 50’er jaren van de vorige eeuw zou de door de koningin geschilderde code sowieso nooit door derden begrepen zijn.
Emotioneel herstel
Als mens heeft koningin Wilhelmina tijdens en na het treinongeluk ongetwijfeld de nodige angsten en emoties moeten doorstaan, al toonde zij dat toen niet aan de buitenwereld. De nasleep van het voorval kan echter best tot tijdelijke psychische problemen bij haar hebben geleid, kan ik mij zo voorstellen.
Door een en ander van zich af te schilderen, vertaalde zij haar eventuele problemen na het ongeluk in een geniale code. Persoonlijk denk ik dat het een goed gelukte poging was tot een emotioneel herstel!
